خلاقیت در كودكان بررسی نیازها و خصوصیات كودكان 4 تا 6 ساله و طراحی مبلمان كار هنری برای آنان

خلاقیت در كودكان  بررسی نیازها و خصوصیات كودكان 4 تا 6 ساله  و طراحی مبلمان كار هنری برای آنان
رشته تحصیلی : تجربیات فرهنگیان

فرمت فایل : doc

تعداد صفحات : 71

حجم فایل (به کیلوبایت) : 43

فرمت دانلود : رار/ زیپ

مبلغ : 6500 تومان

خرید و دانلود

 

خلاقیت در كودكان
بررسی نیازها و خصوصیات كودكان 4 تا 6 ساله 
و طراحی مبلمان كار هنری برای آنان

خلاقیت در كودكان
بررسی نیازها و خصوصیات كودكان 4 تا 6 ساله و طراحی مبلمان كار هنری برای آنان

مقدمه:

شناسایی مشكل

شرح مسئله

تحلیل نیاز

امتیاز مكاشفه در محصول

بررسی مقدار نیاز به محصول

رشد طراحی

رشد نقاشی

تفریح كودكان

اهمیت خلاقیت و تخیلی برای كودكان

اهمیت بازنمایی

تعاریف خلاقیت و تخیل

ویژگی های خلاقیت در كودكان

سازماندهی دسترسی به فضا و منابع

شناخت استفاده كنندگان

وندالیزم

نقش مادران

اگر بزرگسالانی خلاق و با قوة تخیل می‌خواهیم باید از سال‌‌های اولیة زندگی آن‌ها برای این كار برنامه‌ریزی كنیم. ما كودكان را برای زندگی تربیت می‌كنیم و هر خصوصیتی را كه در این سن در آنان تشویق كنیم با آنان می‌ماند. اگر خلاقیت و قوة تخیل آنان را تشویق نكنیم كودكان به بزرگسالانی خلاق بدل نمی‌شوند.

كار و فعالیت هنری كودكان در ایجاد فرصت‌هایی بمنظور ابراز خلاقیت اهمیت حیاتی دارد.

در نظر گرفتن تنوع وسایل و امكانات دار اتاق كودك به دلیل استفادة طولانی مدت از اهمیت بسیاری برخوردار است. كودكان به نقاشی و حجم‌سازی بسیار علاقه مندند و دوست دارند وسایلی را كه در اختیار دارند رنگی كنند، مثل نقاشی كردن روی دیوارهای اتاقشان. گاهی این مسئله باعث ایجاد اضطراب و نگرانی در خانواده‌ها می‌شود: اما باید دقت كرد كه كودكان را از انجام این كار نهی نكنیم و فضای لازم را برای انجام این كار برای او فراهم كنیم.

تحقیقات نمایانگر آن است كه هوش و استعداد، خلق و خو و شخصیت، قدرت‌ها و مهارت‌ها در سال‌های اول زندگی شكل می‌گیرد. در مرحلة بعدی، رشد انسان بیشتر در جهت  كمی است تا كیفی. لذا هر قدر محیط زندگانی كودك غنی‌تر، سالم‌تر و آگاهانه‌تر باشد، هوش كودك بیشتر و رفتار او متعادل‌تر خواهد بود و در اینجا ضرورت استفاده از فضای كار و فعالیت مناسب كه كودك را به سمت و سویی مناسب سوق دهد، ضروری به نظر می‌رسد.

شناسایی مشكل:

كودكان ظروف خالی نیستند. آن‌ها عقاید و افكار و آرزوهای خود را برای آفریدن دارند. مسئولیت ما این است كه مهارتهای فعلی كودكان و درك آن‌ها را رشد دهیم و با ایجاد فرصت‌های تازه این مهارت‌ها را گسترده‌تر كنیم تا نگرش‌ها، مهارت‌ها و دانش ‌آن‌ها در زمینة تجارب گسترده و وسیع‌تر رشد كند.

برای كمك به كودكان در جهت نیل به خلاق‌ترین مرحلة ممكن برای آنها كافی نیست مهارتها را به آنها آموزش دهیم یا فرصت‌هایی برایشان به وجود آوریم تا استعدادهایشان را گسترش دهند. همچنین كافی نیست عادات خوب كاركردن را به آنها بیاموزیم. باید به آن‌ها كمك كنیم تا نقاطی را كه علایق و مهارتهایشان منطبق می‌گردند یعنی محل تقاطع خلاقیت خود را تشخیص دهند.

 

انگیزة درونی

تفكر خلاق و مهارتهای كاری

قلمرو مهارتها

محل تقاطع خلاقیت

در این محل قلمرو مهارتهای كودك و مهارتهای تفكر خلاق وی بر روی علایق درونی وی منطبق می‌شوند. این تركیب پرقدرتی است زیرا جایی است كه كودك به احتمال بسیار زیاد خلاق خواهد بود.


كودكان به فضای كافی برای كار كردن و منابع در دسترس نیاز دارند تا بتوانند از تجاربی كه به آنان ارائه می‌شود بیشترین بهره را ببرند. فضای خانه به دلیل مأنوس بودن محیط آن برای كودك، در او احساس امنیت ایجاد می‌كند. از این رو در نظر گرفتن فضایی جهت انجام كارهای هنری، امكان رشد و پرورش خلاقیت و در عین حال ایجاد انگیزه و اشتیاق در كودك را فراهم می‌آورد.

كودكانی كه دارای فضاها و وسایل شخصی هستند، كودكان تواناتر و با اعتماد به نفس بیشتری خواهند شد. آنها یاد می‌گیرند كه وسیله مربوط به خودشان است و آنها هستند كه از آن استفاده می‌كنند، پس می‌آموزند چطور  با آن برخورد كنند و حتی چطور  در حفظ و نگهداری آن بكوشند.

مبلمان كارهنری فضایی مناسب در اختیار كودك قرار می‌دهد كه به راحتی به انجام فعالیت‌های خویش بپردازد. در اختیار قرار گرفتن این فضا شخصی برای كودك حس استقلال طلبی را در او پرورش داده و باعث  ایجاد نظم و ترتیب در امور شخصی او می‌شود.

در نتیجه طراحی مبلمان كار هنری باید به گونه‌ای باشد كه در عین رعایت اصول ارگونیكی، میل و رغبت به انجام فعالیت‌های هنری را نیز در كودك افزایش می‌دهد.

تعیین هدف:

جملة هدف: طراحی مبلمان كار هنری (نقاشی، حجم‌سازی و كاردستی) اتاق كودكان پیش دبستانی.

شرح مسئله:

بررسی نیازها و خصوصیات كودكان 4 تا 6 ساله و طراحی مبلمان كار هنری برای آنان

احتیاجات:

- استفادة شخصی كودك

- تشویق به رعایت نظم و ترتیب در امور

- ایجاد حس رضایت و راحتی

- پرورش خلاقیت

محدودیت‌ها:

- محدودیت فضای قرارگیری: یكی از محدودیت‌ها، محدودیت فضایی است. این محدودیت به علت شكل خانه‌های امروزی به وجود آمده است؛ خانه‌های كوچك با اتاق‌های كوچك.

- اقتصادی بودن: بیشتر خانواده‌ها تمایل دارند محصولی را كه برای فرزند خود خریداری می‌كنند بتوانند به مدت طولانی‌تری استفاده كنند و این به دلیل هزینة اولیه‌ای است كه متقبل می‌شوند.

ویژگی‌های مورد نیاز:

- تطبیق با ابعاد بدنی كودك

- امكان دسترسی كودك به قسمتهای مختلف مجموعه

- جلب توجه به سبب زیبایی و قابل قبول بودن طرح

- انصای حس مالكیت كودك

- تعدیل حس استقلال طلبی

تحلیل نیاز:

تسهیلات عامل بسیار مهم در پیشبرد برنامة كیفی كودكان است. باید محل كافی برای نگهداری كارهای هنری، ابزار و وسایل، كارهای ناتمام و ارائة نمونة موجود باشد.

قطعاً برای بهبود نقاشی كودكان به ابزارهای انگیزش، كمك و تجزیه‌زا نیازمندیم و مسئولیت فعال نمودن این تجربه‌ها در قسمتی به عهدة فضا و ابزار مناسب است.

امتیاز مكاشفه در محصول:

مبلمان كارهنری امكان مكاشفه و لذت در نقاشی و همچنین افزایش امكان تخیل را به كودكان می‌دهد. در عین حال مسئولیت فعال نمودن جنبة هنری كودك را تا حدودی بعه عهده می‌گیرد. چنان چه این فضا هدفمند طراحی شود كودك را به اندازه كافی درگیر می‌نماید و فرصتهای گوناگونی را برای كشف، آزمایش، انتخاب، سازماندهی و احساس در كودك ایجاد می‌كند.

بررسی مقدار نیاز به محصول:

انسان هیچ ‌گونه عملی را بدون احساس  نیاز به آن انجام نخواهد داد ولی در بعضی موارد برخی از نیازها باید در شخصی ایجاد شده و یا به صورت یك امتیاز ویژه به شخص اهداء گردد. باید گفت كه كودك با یك تكه كاغذ پاره یا دیوار خانه و یك مداد ساده نیاز نقاشی كردن خود را به هر نحو ممكن بیان می‌دارد و این نكته به نظر غیر قابل كتمان می‌آید ولی محصول می‌تواند با توجه به هدفی خلاقه      آموزشی نوعی نیاز در شخص  ایجاد كنند. كودك با این محصول ارتباط رفاهی و حسی برقرار می‌كند و محصول از جنبة تزئینی خود خارج شده و یكی از وسایل ضروری وی می‌گردد.

هدف ایجاد نیاز در محصول:

برای پرورش استعدادهای گوناگون كودك باید موقعیتهای فراهم آورد تا امكان خلق تفكرات و تمایلات عینی میسر گردد.

وقتی كودك امكان نقاشی كردن در حالت‌های مختلف و دسترسی به انواع ابزارهای مورد نیاز خود را دارد می‌تواند بیش از هر چیز از نقاشی و دیگر فعالیت‌های هنری خود لذت ببرد.

محصول می‌تواند ارزشی و احترام به كودك را تداعی نماید و لذت استفاده از محصول را در او ایجاد كند.

سلسله مراتب نیازهای كودك عبارتست از:

1- نیازهای جسمانی یا فیزیولوژیك:

نیازهای جسمانی كودك عبارت از غذا و خواب است.

2- نیازهای ایمنی:

حفظ كودك از عوامل محیطی مضر مانند بیماری، سرما و     جزء این نیاز محسوب می‌شود.


3- نیازهای محب و احساس تعلق:

ایجاد ریشه در كودك چه به وسیلة رفتار و چه به وسیلة محیط، مثلاً طراحی یك اتاق آرامش بخش می‌تواند جزء این نیاز محسوب شود كه باید حتماً برآورده شود.

4- نیاز به احترام

ما می‌توانیم با طراحی محصولی مناسب، نیاز كودك را به احترام مورد نیاز خود برآورده سازیم.

5- نیاز خود شكوفایی:

این نیاز در زبان هنری كودك خود را نشان می‌دهد. نیاز به دانستن و تجربه كردن كودك نیز در این مرتبه است. نیاز به فضای كار هنری بیشتر در نیازهای چهارم و پنجم كودكان می‌گنجد و نقش بسیار مهمی در این میان دارد.

رشد ذهنی كودكان:

رشد ذهنی كودك مراحل چندی را به شرح ذیل طی می‌كند:

1- دورة نمایشی كه چند ماه پس از تولد آغاز می‌شود و تا 4 سالگی ادامه پیدا می‌كند. در این دوره كودك منظور خود را از طریق نمادهایی مانند بازی و نقاشی بیان می‌كند.

2- دورة تفكر مشهودی: 4 تا 7 سالگی، كه در این دوره خود كودك از طریق حواس با محیط ارتباط برقرار می‌كند و به سرگرمی‌های ملموس می‌پردازد.

3- مرحلة آمادگی: 7 تا 12 سالگی، این مرحله به نام دورة ملموس نیز خوانده می‌شود؛ یعنی دانسته‌های كودك در این سن بیشتر از طریق كاربرد و استفاده از وسایل كمك آموزشی صورت می‌گیرد.

4- دورة تفكر منطقی: 11 سالگی به بعد، در این مرحله كودك از لحاظ رشد ذهنی به مرحله‌ای رسیده است كه می‌تواند رویدادها را بدون استفاده از وسایل آموزشی تجزیه و تحلیل كند.